orde Cetacea
onderorde Mysticeti		Baardwalvissen
		Baleen Whales
		Bartenwale
		Bardehvaler
		Hetulavalaat
		Bardvalar
		Bardehvaler
		Mysticètes
		Misticeti
		Ballenas de barbas
onderorde Odontoceti		Tandwalvissen
		Toothed Whales
		Zahnwale
		Tannhvaler
		Hammasvalaat
		Tandvalar
		Tandhvaler
		Odontocètes
		Odontoceti
		Ballenas dentadas

De onderordes

De moderne walvisachtigen, de orde Cetacea, worden vertegenwoordigd door 2 onderordes: de balein- of baardwalvissen (Mysticeti) en de tandwalvissen (Odontoceti). De derde onderorde, de oerwalvissen (Archeoceti) zijn uitgestorven. De belangrijkste verschillen tussen de moderne onderordes zijn:

Baardwalvisskelet (noordkaper)

Tandwalvisskelet (zwaardwalvis of orka)

Een opmerking over de systematiek van de walvisachtigen

De systematiek (taxonomie) van de walvisachtigen is nog steeds volop in beweging. Recente ontwikkelingen op het gebied van de paleontologie, moleculaire biologie (met name DNA analyses) en de phylogenie hebben tot nieuwe inzichten geleid. In een recente publicatie heeft Rice (1998) een aantal nieuwe walvisfamilies voorgesteld en heeft een aantal varianten die voorheen mogelijk hooguit als ondersoort erkend waren de status van een nieuwe soort gegeven. Bovendien zijn de wetenschappelijke namen van sommige soorten aangepast.

In de volgende paginas is de meer traditionele lijst van soorten en families gehanteerd, maar daar waar er belangrijke verschillen zijn met de lijst van Rice zijn de nieuwe namen ook vermeld en zijn families tussengevoegd. Deze toevoegingen zijn gemarkeerd met een ^‡.

Bron

Rice, D.W. (1998)

Marine mammals of the world - Systematics and distribution
Society of Marine Mammalogy Special Publication Number 4, 231 pp.

De plaats van de potvissen

De potvissen worden bij de tandwalvissen gerekend, maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat ze eigenlijk nauwer aan de baleinwalvissen verwand zijn dan aan de tandwalvissen. Daarvoor zijn de volgende aanwijzingen:

• Onderzoek aan de base-volgordes van mitochondriaal en ribosomaal DNA
• De embryonale ontwikkeling van de luchtgangen in de neus lijkt sterk op die van de baleinwalvissen.
• Potvissen hebben 2 luchtkanalen, die uitkomen in een enkel blaasgat. Dus hoewel de potvis een enkel blaasgat heeft (een tandwalviskenmerk) zijn de inwendige luchtgangen dubbel uitgevoerd (een baleinwalviskenmerk).
• De moderne baleinwalvissen hebben geen sonar, maar hebben dat in het verleden waarschijnlijk wel gehad. In de embryos van baleinwalvissen is de rudimentaire "meloen" duidelijk te herkennen. De "meloen" is de "acoustische lens" die essentiëel is voor sonar. Dat duidt er op dat baleinwalvissen wel sonar gehad hebben, maar dat in de loop van hun evolutie weer verloren hebben.

Op basis van het voorgaande kan de relatie tussen de walvisachtigen er als volgt uitzien. Let op dat met name de plaats van de spitssnuitdolfijnen (Ziphiidae) en de rivierdolfijnen (Platanistidae) nog onduidelijk is.

Zie voor meer informatie:

Evans, P.G.H (1987)

The natural history of whales and dolphins. Christopher Helm, London

Klima, M. (1995)

Cetacean phylogeny and systematics based on the morphogenesis of the nasal skull. Aquatic Mammals 21(2):79-89

Milinkovitch, M.C., Orti, G. and Meyer, A. (1993)

Revised phylogeny of whales by mitochondrial ribosomal DNA sequences. Nature 361: 346-348

Bronnen voor de namen in de diverse talen

Opmerking: Er zijn geen duidelijke regels voor populaire namen van dieren. De lijsten van namen in de volgende paginas is zeker niet uitputtend en er kunnen vele regionale varianten van een soortnaam per taal zijn. Sommige soorten hebben mogelijk helemaal geen officiële naam in bepaalde talen. De populaire namen zijn gebaseerd op de hieronder vermelde bronnen. Correcties en aanvullingen zijn welkom. Als je een lijst van namen hebt in een taal die hier nog niet bij staat, dan kan je hier een soortenlijst ophalen. Dat is een Word document (virusvrij volgens de meest recente scanner van McAfee). Stuur de ingevulde versie per e-mail aan: jaap@rosmarus.com 

	M. Klinowksa (1991) Dolphins, Porpoises and Whales of the World. The IUCN Red Data Book IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, U.K.
	M. Camm and B. Stonehouse (1983) (Vertaling: M.A. IJsseling & A. Scheyground) Zeezoogdieren. Thieme, Zutphen, the Netherlands
	A. Collet (1999) (Vertaling: Jutta Koch) Tanz mit den Walen. Econ & List Taschenbuch Verlag, München, Germany
	D. W. MacDonald (ed.) (1985) (Vertaling: Ragnar Frislid) Verdens dyr - Havets pattedyr. J.W. Cappelens Forlag A-S, Oslo, Norway
	De finse namen zijn verzorgd door de Universiteit van Helsinki en Tampereen Särkänniemi OY.
	B. Stonehouse and M. Camm (1983) (Vertaling: Lennart Stenberg) Haverts däggdjur. Wahlström & Widstrand, Stockholm, Sweden.
	M. Carwardine (1997) (Vertaling: Carl Kinze) Hvaler og delfiner i farver. Politikens Forlag A/S, Copenhagen, Denmark
	De franse namen zijn verzorgd door Anne Collet
	De italiaanse namen zijn verzorgd door Alessandro Bortolotto (Zoönomia)
	T.A. Jefferson, S. Leatherwood and M.A. Webber (1996) Marine mammals of the world. ETI World Biodiversity Database CD-ROM series. Expert Center for Taxonomic Identification, Amsterdam, The Netherlands Aanvullende spaanse namen zijn verzorgd door Alfred Boeren
	De portugese namen zijn verzorgd door Pedro Martins (Projecto Delfim)

Anne Collet, Alessandro Bortolotto, Alfred Boeren, Pedro Martins en de medewerkers van Särkänniemi en de universiteit van Helsinki worden uitdrukkelijk bedankt voor hun bijdrage.

Terug naar de voorpagina